Luchtvervuiling
Verminder je blootstelling aan luchtvervuiling:
- Gebruik het openbaar vervoer, wandel of fiets in plaats van de auto te nemen.
- Kies routes met weinig verkeer wanneer je wandelt, fietst of een fysieke activiteit beoefent.
- Houd je woning rookvrij door er geen materialen zoals hout of steenkool te verbranden.
- Steun maatregelen en beleid die de luchtkwaliteit verbeteren.
Luchtvervuiling: een risicofactor voor kanker
Buiten-
en binnenluchtvervuiling vormen
een risicofactor voor kanker. Het niveau van vervuiling varieert
naargelang de locatie, de woning, het seizoen, de temperatuur, de
nabijheid van vervuilingsbronnen en de
luchtvochtigheid.
De proportie kankers die worden
veroorzaakt door buitenluchtvervuiling wordt geschat op 2 tot
4%.
Binnenluchtvervuiling: een onderschat gezondheidsprobleem
We brengen
gemiddeld bijna 80% van
onze tijd door in gesloten of halfgesloten
ruimtes.
De binnenlucht is
echter 5 tot 7 keer meer
vervuild dan de buitenlucht.
Binnenlucht kan verontreinigd
zijn door vluchtige organische stoffen, gassen en dampen afkomstig
van bijvoorbeeld: kaarsen, wierook, schoonmaakmiddelen,
sigarettenrook, verf, lijm, verwarmingsapparaten,
plantenmeststoffen, luchtverfrissers of radon in sommige
regio’s.
Sommige van deze polluenten
zijn kankerverwekkend.
Polluenten die de ontwikkeling van kanker bevorderen
Kankerverwekkende polluenten in de lucht kunnen het DNA aantasten en mutaties veroorzaken. Die mutaties kunnen leiden tot de ontwikkeling van kanker, vooral longkanker.
Luchtvervuiling kan ook een rol spelen bij het ontstaan van blaaskanker.
Langdurige blootstelling — zelfs aan lage concentraties — lijkt meer impact te hebben dan korte blootstelling tijdens vervuilingspieken.
Belangrijkste polluenten in buiten- en binnenlucht
- emissies afkomstig van dieselmotoren
- radon
- fijnstof en ultrafijn stof
- organische oplosmiddelen
- tabaksrook
Blootstelling aan binnenluchtvervuiling verminderen
Met simpele acties kun je ervoor zorgen dat je minder vuile lucht in huis inademt
Voorzorgsprincipes:
- absoluut niet roken of iemand laten roken in de woning of in de auto, zelfs niet met open ramen
- dagelijks minstens 10 minuten verluchten
- verluchten na koken, klussen, douchen of baden, was drogen, nieuwe meubels plaatsen of schilderen
- filters van een VMC (ventilatiemechanisme) regelmatig reinigen
- het gebruik van wierook, kaarsen en huisparfums beperken
- verwarmingsinstallaties regelmatig laten controleren
- de kelder ventileren
Blootstelling aan buitenluchtvervuiling verminderen
Buitenluchtvervuiling maakt deel uit van onze dagelijkse omgeving. Toch kun je de impact ervan verminderen door een paar voorzorgsmaatregelen te nemen.
Blijf geïnformeerd:
- Volg de luchtkwaliteitsindex via informatiebulletins en weersvoorspellingen.
Bij een vervuilingspiek:
- gebieden met veel verkeer vermijden
- de woning verluchten buiten de spitsuren
- de voorkeur geven aan het openbaar vervoer in plaats van de auto
- intense fysieke activiteiten beperken (wedstrijden, hardlopen, …)
Buiten piekmomenten:
- wandelen, fietsen en openbaar vervoer verkiezen
- routes kiezen die ver weg liggen van drukke verkeersassen
- het gebruik van pesticiden vermijden
- buiten sporten in groene of autoluwe zones
- baby’s en jonge kinderen niet dicht bij grote verkeerswegen laten wandelen of rijden
Kwetsbare groepen bij luchtvervuiling
Sommige mensen zijn bijzonder kwetsbaar voor de effecten van luchtvervuiling:
- kinderen, bij wie de longen nog in ontwikkeling zijn
- zwangere vrouwen
- ouderen
- mensen met chronische ademhalings- of hart- en vaatziekten
Bij kinderen kan blootstelling aan
luchtvervuiling langdurige gevolgen hebben voor de ontwikkeling van
de luchtwegen.
Bij kwetsbare personen kan
luchtvervuiling bestaande aandoeningen verergeren en op lange
termijn het risico op bepaalde kankers verhogen, vooral
longkanker.
Veelgestelde vragen
Wat kan ik concreet doen om mijn blootstelling aan luchtvervuiling te verminderen?
Buiten helpt het om te wandelen, te fietsen of het openbaar vervoer te nemen en drukke verkeersassen te vermijden.
Is luchtvervuiling alleen een probleem in grote steden?
Binnenluchtvervuiling kan elk type woning treffen.
Loop je geen risico zolang je geen ademhalingsproblemen ervaart?
Langdurige blootstelling aan lage niveaus van vervuiling kan het risico op chronische aandoeningen en bepaalde kankers vergroten, zelfs zonder duidelijke ademhalingsklachten.
Verergert ramen openen in de stad de binnenluchtvervuiling altijd?
Het is wel aan te raden om te verluchten buiten de spitsuren, wanneer de luchtkwaliteit doorgaans beter is.
Zuiveren kamerplanten de lucht in mijn woning voldoende?
Is luchtvervuiling minder gevaarlijk dan andere risicofactoren voor kanker?
Ook al lijkt het individuele risico beperkt, de blootstelling betreft een groot deel van de bevolking, waardoor luchtvervuiling een belangrijk thema is voor preventie en volksgezondheid.
Is luchtvervuiling een vermijdbaar of een onvermijdbaar risico?
Individuele maatregelen (verluchten, verplaatsingskeuzes, bronreductie binnenshuis) en collectieve maatregelen (beleid, regelgeving) zijn beide essentieel.
Beschermen maskers of luchtreinigers tegen het kankerrisico door luchtvervuiling?
Ze vervangen echter niet de basismaatregelen zoals ventilatie en bronreductie. Ze zijn eerder een aanvulling dan een voldoende maatregel op zich.
Werkt luchtvervuiling op dezelfde manier als tabak voor het risico op kanker?
Gelijke of gecombineerde blootstelling verhoogt vooral het risico op longkanker.
Niet roken en de blootstelling aan luchtvervuiling verminderen zijn dus twee complementaire hefbomen voor preventie.
